Biên đội trực thăng săn ngầm Việt Nam cất cánh

) Biên đội trực thăng săn ngầm gồm hai chiếc Ka28 nhận được lệnh xuất phát hướng ra biển để thực hiện bài bay huấn luyện khoa mục phức tạp nhất: treo ở độ cao 25m trên biển để thả thiết bị dò tìm tàu ngầm và tiêu diệt tàu ngầm...

Trung đoàn 954 (sư đoàn 372) là trung đoàn duy nhất ở VN có cả một phi đội máy bay trực thăng săn ngầm và là phi đội trực thăng săn ngầm hiện đại nhất Đông Nam Á.

Biên đội "sát thủ săn ngầm" cất cánh

6g, ở căn cứ không quân của trung đoàn 954. “525 xin phép cất cánh”, phi công lần lượt báo cáo và xin phép. “Cho phép cất cánh” - chỉ huy bay từ đài chỉ huy nói qua máy đối không.

Biên đội trực thăng săn ngầm gồm hai chiếc Ka28 - được mệnh danh là “sát thủ săn ngầm” trên biển với số hiệu 525 và 520 - nhận được lệnh xuất phát hướng ra biển để thực hiện bài bay huấn luyện khoa mục phức tạp nhất: treo ở độ cao 25m trên biển để thả thiết bị dò tìm tàu ngầm và tiêu diệt tàu ngầm...

Dò tìm tàu ngầm

Buổi sáng, trời mù âm u. Mặt biển và bầu trời nối với nhau như một dải lụa khổng lồ, không thể phân biệt đâu là mặt biển, đâu là đường chân trời. 6g30. Biên đội “sát thủ săn ngầm” Ka28 đã có mặt tại tọa độ X, cách bờ khoảng 60km. Chiếc 525 bay ở độ cao 100m làm nhiệm vụ dò tìm tàu ngầm. Trong khi đó ở phía trên, chiếc 520 gắn tên lửa bay vòng tròn ở độ cao 300m sẵn sàng làm nhiệm vụ tiêu diệt tàu ngầm. “525 đến khu vực xin phép được tiến hành dò tìm tàu ngầm” - phi công lái chiếc Ka28 số hiệu 525 nói qua máy đối không. “Được phép dò tìm tàu ngầm” - lệnh từ sở chỉ huy cho biết.

Chiếc 525 bay vòng lượn, bắt đầu giảm độ cao từ 100m xuống 25m và treo máy bay (giữ máy bay ở trạng thái đứng yên trên mặt biển). Hôm nay bay xuôi gió nên máy bay bị đẩy đi nhanh hơn khiến việc điều khiển máy bay thêm phần khó khăn. Dưới mặt biển, sức gió từ cánh quạt hai động cơ của “sát thủ săn ngầm” tạo ra hàng trăm vòng tròn khổng lồ nối nhau bởi những vân nước trắng xóa tuyệt đẹp. “Máy bay treo tốt”, phi công báo cáo. Ở phía sau ghế phi công, sĩ quan dẫn đường 2 bắt đầu ấn nút thả thiết bị dò tìm tàu ngầm VGS xuống vị trí nghi ngờ có tàu ngầm đối phương. Phi công thao tác thả thiết bị dò tìm VGS quá tốt, không bị dịch vị trí, dây VGS xuống thẳng vuông góc với mặt biển

Sĩ quan dẫn đường 1 (làm nhiệm vụ dẫn đường và sử dụng các phương tiện bắn ném) báo cáo phát hiện tàu ngầm. Màn hình rađa hiển thị rõ tọa độ, phương vị, cự ly mục tiêu. Sau khi thả phao đánh dấu vị trí tàu ngầm, 525 báo về sở chỉ huy và nhanh chóng thu thiết bị dò tìm VGS, thoát ly khỏi tọa độ. Ngay lập tức, “sát thủ săn ngầm” Ka28 số hiệu 520 đang bay vòng tròn ở phía trên giảm độ cao xuống tọa độ có tàu ngầm. “520 đã xác định tốt vị trí tàu ngầm, xin phép vào tiêu diệt”. “Được phép vào tiêu diệt”, lệnh từ sở chỉ huy cho phép.

Chỉ chưa đầy hai phút, 520 đã vào đúng vị trí và phóng tên lửa tiêu diệt tàu ngầm. Thực hiện thành công bài bay huấn luyện, biên đội “sát thủ săn ngầm” thẳng hướng về căn cứ. Hai phi công được lựa chọn trong bài bay huấn luyện sáng nay đều ở thế hệ 8X: thượng úy Chu Văn Dương (sinh năm 1983) và thượng úy Nguyễn Mạnh Việt (sinh năm 1981). Hai sĩ quan dẫn đường: trung tá Lưu Đức Bột và Trần Văn Thắng là những người có kinh nghiệm làm việc lâu năm nhất với Ka28.

Chân dung “sát thủ”

Hiện nay Ka28 được coi là một trong những “sát thủ săn ngầm” đáng gờm trên thế giới. Với nhiệm vụ trinh sát trên biển, dò tìm và tiêu diệt tàu ngầm, Ka28 được coi là lực lượng chống tàu ngầm chủ lực của hải quân VN.

Điểm làm nên sự độc đáo của Ka28 là được thiết kế với cơ cấu hai cánh quạt nâng đồng trục quay ngược chiều nhau thay vì chỉ một cánh quạt chính như trực thăng truyền thống. Việc được trang bị hai động cơ tuôcbin trục TV3-117V cho phép Ka28 đạt tốc độ tối đa 270 km/giờ, tầm bay tới 980km.

Ngoài ra, ưu điểm của sự cải tiến thông minh này là giúp loại bỏ hoàn toàn cánh quạt đuôi, giảm tiếng ồn và kích thước bề ngang máy bay. Ngoài ra, nó giúp trực thăng có độ cơ động và linh hoạt cao hơn. Và vì không có cánh quạt đuôi nên “sát thủ săn ngầm” có thể cất hạ cánh trong mọi điều kiện thời tiết. Ka28 có thể hạ cánh trên cả những tàu nhỏ mà các máy bay trực thăng khác không thể.

“Sát thủ săn ngầm” này có tính năng kỹ chiến thuật đa năng, có khả năng tìm và tiêu diệt tàu ngầm với ba phương án khác nhau bằng các thiết bị hiện đại nhất hiện nay ở độ sâu gấp ba lần độ sâu hoạt động của tàu ngầm.

Trước đó, trực thăng săn ngầm Ka25 chỉ có một phương án dò tìm bằng thiết bị dò từ APM (dò từ trường phát ra từ vỏ tàu ngầm). Ka28 còn có thêm khả năng dò tìm tàu ngầm bằng phao thủy âm vô tuyến RGB (dò bằng sóng vô tuyến khi tàu ngầm phát ra tín hiệu sóng vô tuyến lên không trung) và dò âm VGS (dò tiếng chân vịt của tàu ngầm).

Ka-28 được trang bị hệ thống rađa trinh sát mặt nước và gắn thêm thiết bị chống nhiễu, gây nhiễu để tàu ngầm không thể phát hiện. Khoang vũ khí của nó mang được ngư lôi tự dẫn, bom sâu và mìn. Trong khi các trực thăng khác phải trang bị thêm thuyền phao, áo phao để khi hạ cánh trên biển thì Ka28 được trang bị áo phao riêng cho máy bay để nổi trên mặt nước trong tình huống khẩn cấp. Phía khoang sau của Ka28 có thuyền bằng cao su được gói lại. Sĩ quan dẫn đường 2 có nhiệm vụ đẩy thuyền, giật dây bơm hơi để nhảy xuống biển khi có tình huống phải hạ cánh khẩn cấp xuống biển.

Phi đội săn ngầm duy nhất VN

Phần lớn thành viên của phi đội là lực lượng tiền thân của Ka28 chuyển từ căn cứ Cát Bi (Hải Phòng) vào. Các thế hệ phi công trẻ sau này đều do lớp phi công lái Ka28 đầu tiên được đào tạo, huấn luyện tại Nga.

Các phi công trao đổi sau chuyến bay huấn luyện

Ngoài những lý thuyết như phi công các trực thăng khác, phi công lái Ka28 phải học thêm nguyên lý làm việc, thành phần cấu tạo, những hỏng hóc và cách xử lý, khắc phục, học thêm quy chế sân bay, khí tượng, dẫn đường, an toàn bay, dù hàng không... Điều đặc biệt của Ka28 là người lái chính (phi công) còn có khả năng làm được cả công việc của người kỹ thuật.

“Đã hoạt động ngoài biển xa, hệ thống điều khiển lại phức tạp nên việc đào tạo phi công Ka28 khó hơn các loại trực thăng khác, mất nhiều thời gian hơn - trung tá Hoàng Mạnh Hải, chủ nhiệm chính trị, cho biết - Phi công muốn học lái Ka28 phải có 300 giờ bay trên các loại trực thăng khác.

Phi công mới ra trường phải trải qua thời gian dài huấn luyện trên Mi8 rồi mới được học chuyển loại sang lái Ka28. Ít nhất phải mất hai năm đào tạo liên tục (thường là ba năm) do đề cương huấn luyện dài, các khoa mục huấn luyện phức tạp, khai thác sử dụng tính năng của hệ thống trang thiết bị tìm kiếm tàu ngầm khó”. “Học lý thuyết đã phức tạp, khi sử dụng cũng phức tạp không kém” - thượng úy phi công Nguyễn Mạnh Việt cho biết.

Thượng úy Việt và thượng úy Chu Văn Dương, sinh năm 1983, thành viên trẻ nhất phi đội. Đặc biệt, thượng úy Dương mới được bay đơn khoa mục khó: bay ứng dụng chiến đấu độ cao cực thấp trên biển (25m). Để thực hiện được bài bay khó này, anh phải mất mấy năm bay trên đất liền với nhiều bài bay khác nhau.

“Cái khó của bài bay là khi phát hiện tàu ngầm nằm ở vị trí X, phi công phải tính toán làm sao để máy bay hạ cánh xuống trong bán kính 5-10km để nghe được tín hiệu tàu ngầm. Nếu xuống xa quá hoặc lệch trái, lệch phải so với vị trí X thì sẽ không thu được tín hiệu tàu ngầm”.

Huấn luyện bay đêm Không chỉ bay huấn luyện ngày, phi công Ka28 còn được huấn luyện cả bay đêm, từ đơn giản đến phức tạp. “Trước khi bay một ngày, chỉ huy trung đoàn hoặc chỉ huy bay trong ban bay phải kiểm tra công tác và chất lượng chuẩn bị của tổ bay - đại tá Nguyễn Việt Hùng, trung đoàn trưởng trung đoàn 954, cho biết - Nếu đạt yêu cầu từ 7 điểm trở lên mới được phép thực hành bay. Dưới 7 điểm sẽ bắt thi lại hoặc dừng bay.  Ngày triển khai bay, phi công phải ra sân bay trước khi bay một giờ, khám sức khỏe, nhận nhiệm vụ bay... Nếu cần thiết, chỉ huy trung đoàn hoặc chỉ huy bay kiểm tra thêm lần cuối. Chúng tôi cẩn trọng như vậy vì bay biển rất phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Chẳng hạn như đang treo máy bay nhưng lại bị hỏng một động cơ. Nếu không bình tĩnh xử lý tốt thì máy bay rất dễ lao xuống biển! Do phải thường xuyên bay biển và lại biển xa nên phi công lái Ka28 phải lì và rất bản lĩnh mới xử lý tình huống nhanh chóng và chính xác. Đó cũng là điều khiến họ tự hào”.

Theo My Lăng (Báo Tuổi trẻ)

Nga đau đầu rút bớt công nghệ Su-35 bán cho TQ?

Nga sẽ cung cấp máy bay chiến đấu đa chức năng mới nhất Su-35 cho Trung Quốc, các cuộc đàm phán về các điều khoản trong hợp đồng đã bắt đầu và hợp đồng sẽ được ký kết vào cuối năm nay.

Điều này đã được hãng tin Itar-Tass, Nga đưa tin dựa trên nguồn tin trong Hệ thống hợp tác kỹ thuật-quân sự giữa Nga với nước ngoài, đang tham gia tại Triển lãm Hàng không Le Bourget 2013, Pháp.

“Quyết định cung cấp Su-35 cho Trung Quốc đã được thực hiện từ lâu và không phải là năm đầu tiên thực hiện một số công việc trước hợp đồng về phối hợp điều kiện về tài chính, kỹ thuật của hợp đồng tương lai, đã được lên kế hoạch vào cuối năm nay. Hiện tại đã có tài liệu chi tiết. Việc cung cấp Su-35 cho Trung Quốc, đây là một ‘bí mật mà ai cũng biết’ và vẫn chưa rõ tại sao điều này được cho là chính thức”, nguồn tin cho biết.

 

Tiêm kích đa năng Su-35

Theo nguồn tin, ban đầu phía Trung Quốc bày tỏ mong muốn mua 24 chiếc chiến đấu cơ đa năng Su-35 và con số này được nhắc tới trong phương án đầu tiên của hợp đồng. “Bây giờ, trong quá trình đàm phán, số lượng máy bay tuyên bố có thể thay đổi theo bất kỳ hướng nào, có thể tăng lên và có thể giảm đi so với con số trong phương án ban đầu và thứ hai”, nguồn tin cho biết.

Nguồn tin cũng không nêu chính xác thời điểm bắt đầu giao Su-35 cho Trung Quốc, nhưng cho rằng chúng sẽ được bắt đầu không sớm hơn nửa cuối năm 2014.

Nguồn tin cũng thông báo rằng, việc chuẩn bị cho hợp đồng dự kiến lập tại Trung Quốc với sự tham gia của công ty Trung tâm dịch vụ kỹ thuật về bảo trì Su-35 của Nga có sự đại diện của Rosoboronexport và công ty Sukhoi. 

Vấn đề cung cấp máy bay Su-35 cho Trung Quốc cũng như các thiết bị kỹ thuật phòng không và hải quân đã được thảo luận vào tháng ba năm nay, trong chuyến thăm Moscow của phái đoàn Chính phủ Trung Quốc, dẫn đầu là Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Dịch vụ Liên bang về Hợp tác Kỹ thuật Quân sự của Nga đã từ chối bình luận về khả năng Nga cung cấp Su-35 cho Trung Quốc. “Tôi không muốn nói bất cứ điều gì về vấn đề này”, Giám đốc Alexander Fomin nói với hãng tin Itar-Tass.

Được biết, Su-35S là máy bay chiến đấu đa chức năng siêu cơ động thế hệ 4++. Công nghệ thế hệ thứ 5 cho phép nó có những ưu thế vượt trội đối với máy bay cùng thế hệ. Máy bay có nhiều đặc tính kỹ thuật bay hơn hẳn các máy bay cùng loại, ngoài ra nó cũng được trang bị nhiều thiết bị hoàn hảo khác.

Do đó, các đặc tính kỹ thuật của Su-35 “ăn đứt” tất cả đặc tính của các máy bay chiến thuật thế hệ 4 và 4+ của Châu Âu như Rafale và Eurofighter, các máy bay chiến đấu hiện đại F-15, F-16 và F-18.

Không những thế, theo các chuyên gia Nga, S-35 có khả năng chiến thắng trước những máy bay thứ thế hệ năm tiên tiến như  F-35 và F-22A của Hoa Kỳ.

Điều mà các chuyên gia quân sự Nga băn khoăn vẫn và vấn đề bản quyền, vì với bản năng sao chép siêu việt của các công ty hàng không Trung Quốc, chẳng mấy chốc sẽ xuất hiện Su-35XX, made in China.

“Vỏ quýt dày có móng tay nhọn”, chắc chắn các chuyên gia Nga có những “chiêu” rút bớt những công nghệ then chốt trên Su-35, điều mà Nga đã từng làm trong gói thầu bán Su-27 cho Trung Quốc vào đầu thập niên 90 của thế kỷ trước.

V.Nga/Báo Đất Việt

Osprey trên tàu Hyuga: Năng lực tấn công của quân Nhật tăng cực mạnh

 Việc Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản tham gia diễn tập liên hợp với quân Mỹ đã phát đi nhiều thông điệp ẩn giấu bên trong, gây lo ngại cho Trung Quốc.

Ngày 14 tháng 6, máy bay vận tải cánh xoay MV-22 Osprey diễn tập hạ cánh xuống tàu sân bay trực thăng Hyuga của Nhật Bản.

Hiện nay, dư luận Trung Quốc hết sức nhạy cảm với việc 3 "quân chủng" Nhật Bản tham gia diễn tập đánh chiếm đảo với quân Mỹ tại bang California, Mỹ.

Về vấn đề này, ngày 16 tháng 6, kênh "Global Watch" tổ chức chương trình bình luận có sự tham gia của bình luận viên Đỗ Văn Long và nhà nghiên cứu Viện nghiên cứu các vấn đề quốc tế Trung Quốc Đằng Kiến Quần

Theo bài báo, máy bay vận tải cánh xoay Osprey Mỹ lần đầu tiên hạ cánh xuống đường băng "bán tàu sân bay" Hyuga của Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản, điều này sẽ phá vỡ hạn chế tàu Hyuga không thể mang theo máy bay cánh cố định.

Như vậy, máy bay Osprey hạ cánh xuống tàu Hyuga rốt cuộc có ý nghĩa gì? Có tác dụng gì đối với năng lực tác chiến của Nhật Bản? Nó có làm cho tàu Hyuga thực sự trở thành "tàu sân bay" hay không?

Theo bài báo, hiện nay, cuộc diễn tập đánh chiếm đảo liên hợp Mỹ-Nhật tiếp tục tiến hành. Cuộc diễn tập lần này là một khâu trong cuộc diễn tập tác chiến đổ bộ "Dawn Blitz" của quân Mỹ, trong khi đó Nhật Bản lần đầu tiên điều Lực lượng Phòng vệ Mặt đất/Biển/Trên không cùng tham gia, trong đó có tàu khu trục Hyuga mang theo trực thăng và tàu Aegis...

Căn cứ vào thông tin từ truyền thông Nhật Bản, sự kiện chính của cuộc diễn tập đánh chiếm đảo liên hợp Mỹ-Nhật lần này chính là khoa mục sau đây - theo kế hoạch, ngày 14 tháng 6 năm 2013, máy bay vận tải cánh xoay MV-22 Osprey của lực lượng thủy quân lục chiến Mỹ sẽ đáp xuống đường băng tàu Hyuga, tập luyện sử dụng thang máy di chuyển vào nhà dừng xe trên tàu, đây sẽ là lần đầu tiên máy bay Osprey hạ cánh xuống tàu chiến của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản.

Máy bay vận tải cánh xoay MV-22 Opsrey Mỹ tập luyện hạ cánh xuống tàu Hyuga Nhật Bản

Khi trả lời phỏng vấn hãng Kyodo, Nhật Bản, Lữ trưởng Lữ đoàn viễn chinh số 1 của lực lượng Thủy quân lục chiến Mỹ nhấn mạnh, máy bay Osprey hạ cánh xuống tàu chiến Lực lượng Phòng vệ có ý nghĩa lịch sử, đây là cơ hội tốt tiếp tục tăng cường quan hệ tốt đẹp với Lực lượng Phòng vệ được xây dựng hàng năm.

Có phương tiên truyền thông phân tích cho rằng, đối với Nhật Bản, khoa mục này không chỉ chứng tỏ tính an toàn của Osprey với Nhật Bản, điều quan trọng hơn là nó đã cho thấy, Nhật Bản - nước muốn nhanh chóng xây dựng lực lượng đổ bộ có nhu cầu máy bay Osprey như vậy.

Máy  bay Osprey có tính cơ động mạnh, là một trong những trang bị tạo nên sức chiến đấu cốt lõi cho lực lượng đổ bộ, việc biên chế máy bay Osprey có thể tăng cường tốc độ hoạt động.

Theo quan điểm của truyền thông Mỹ, có 10 phương tiện truyền thông Nhật bản được mời đến quan sát hiện trường thời điểm mang tính lịch sử - máy bay Osprey hạ cánh xuống tàu chiến Nhật.

Hai bên Mỹ-Nhật đều nhấn mạnh, cuộc diễn tập lần này không nhằm vào quốc gia cụ thể nào, nhưng có chuyên gia cho rằng, Nhật Bản vẫn lấy phòng thủ các đảo hướng tây nam mục đích diễn tập.

Trong khi đó Mỹ tìm cách thông qua diễn tập tăng cường đồng minh Mỹ-Nhật, đồng thời lấy diễn tập tác chiến đổ bộ lên đảo làm khởi điểm, ám chỉ vẫn có khả năng lấy phương thức quân sự can dự tranh chấp chủ quyền Đông Bắc Á trong những thời điểm nhất định.

Tàu Hyuga luôn được coi là "bán tàu sân bay" hay "tàu sân bay trực thăng", nhưng hiện nay có thể mang theo loại máy bay trực thăng như Osprey, vậy điều này có thực sự mang ý nghĩa lịch sử hay không?

Opsrey + Hyuga làm cho năng lực tấn công tăng vọt

Theo bình luận viên Đỗ Văn Long, so với năng lực hiện có của Nhật Bản, nếu kết hợp với máy bay vận tải-trực thăng cánh xoay MV-22 Osprey thì năng lực tác chiến tổng hợp hay năng lực tấn công của Nhật Bản sẽ có bước nhảy rất lớn.

Bởi vì, trước đó, chiếc "bán tàu sân bay" này mang theo máy bay trực thăng SH60K Sea Hawk - loại máy bay trực thăng thông dụng, mang theo ít người. Nếu thay bằng máy bay vận tải cánh xoay MV-22 Osprey thì sẽ tăng cường năng lực tác chiến trên hai phương diện: Một là, tốc độ điều động, hai là phạm vi điều động.

Về tốc độ, khi bay bằng, tốc độ của nó sẽ gấp 2-3 lần máy bay trực thăng. Máy bay trực thăng Sea Hawk chỉ có thể mang theo 10 người, trong khi máy bay Osprey có thể mang theo 32-40 người, có nghĩa là năng lực điều động của nó sẽ tăng lên gấp bội.

Ở góc độ thứ hai, bán kính tác chiến hoặc bán kính điều động cũng tăng mạnh. Hành trình của máy bay này đạt 1.000 km, điều này có nghĩa là tàu Hyuga có thể phát động các hành động tấn công đối với các hòn đảo có cự ly xa hơn, việc điều động này có thể vượt qua khoảng cách không gian rất lớn.

Cho nên, năng lực tác chiến đổ bộ của nó hay năng lực tấn công hướng ra bên ngoài sẽ tăng mạnh. Ngoài ra, còn có một hàm nghĩa khác, như ông lữ trưởng đã nói, máy bay Osprey mang quốc tịch Mỹ hạ cánh xuống tàu đổ bộ Nhật Bản, có nghĩa là sau đó Nhật Bản có thể bỏ ra nhiều USD để nhập khẩu Osprey.

Opsrey hạ cánh xuống tàu Hyuga là để "bán vũ khí"

Theo nhà nghiên cứu Đằng Kiến Quần, ngoài diễn tập năng lực phối hợp giữa hai bên, một nguyên nhân quan trọng hơn để Mỹ lôi kéo Nhật Bản diễn tập là, Mỹ muốn bán vũ khí cho Nhật Bản. Mặc dù hiện nay vũ khí Mỹ chiếm vị thế chủ đạo trên thị trường thế giới, xuất hiện ở khắp nơi, nhưng Mỹ không muốn mất đi thị trường Nhật Bản.

Trong khi đó, gần đây, Nhật Bản tăng cường phòng thủ các hòn đảo hướng tây nam, đặc biệt là tìm cách xây dựng lực lượng có năng lực tác chiến đổ bộ, xây dựng lực bảo vệ đảo nhỏ, vấn đề xây dựng năng lực này được đặt ra. Vì vậy, Nhật Bản có ý định mua máy bay Osprey của Mỹ.

Nhưng, trên thực tế, máy bay Osprey bắt đầu được duyệt từ thập niên 1980, nghiên cứu phát triển vào thập niên 1990 và mãi đến đầu thế kỷ 21 mới bắt đầu biên chế cho Quân đội Mỹ.

Mặc dù Osprey là máy bay trực thăng, có thể cất/hạ cánh thẳng đứng, cũng có thể làm máy bay cánh cố định, có thể bay bằng, nhưng công nghệ của MV-22 không đạt, nó thường bị rơi vỡ. Điều quan trọng là, Mỹ muốn bán, còn Nhật Bản lại muốn mua. Vì vậy, việc cho máy bay Osprey hạ cánh xuống tàu sân bay của Nhật Bản chính là Mỹ có ý đồ bán vũ khí cho Nhật Bản.

Theo bài báo, nhìn vào các thông số kỹ thuật thì tàu Hyuga là một "bán tàu sân bay", hay "tàu sân bay trực thăng". Nếu kết hợp với tàu Hyuga, với tốc độ và bán kính tác chiến của nó, máy bay vận tải cánh xoay Osprey sẽ tăng cường rất lớn năng lực tác chiến, "thêm vây thêm cánh" cho tàu Hyuga.

Nhưng, một vấn đề đặt ra là, máy bay trực thăng hạng năng Osprey không phải cải tiến gì lại trực tiếp hạ cánh xuống tàu Hyuga liệu có gặp trở ngại kỹ thuật gì hay không?

Theo bình luận viên Đỗ Văn Long, máy bay Osprey hạ cánh xuống tàu Hyuga không có bất cứ trở ngại kỹ thuật nào, bởi vì trước đó đã từng tiến hành thử nghiệm. Máy bay CH-53 nặng 30 tấn từng tiến hành hạ cánh xuống tàu Hyuga, cũng cho thấy đường băng của tàu sân bay trực thăng này có thể đảm bảo cho máy bay nặng 30 tấn hạ cánh và hoạt động bình thường. Máy bay Osprey hiện chỉ hơn 30 tấn, cho dù chở nặng tối đa thì tàu Hyuga cũng đáp ứng được.

Trong khi đó, máy bay chiến đấu tàng hình F-35B chỉ nặng hơn 20 tấn, điều này cho thấy, ngay từ thiết kế ban đầu, tàu sân bay Hyuga đã để dành không gian cho nhiều loại máy bay hoạt động, không chỉ là máy bay Sea Hawk, mà máy bay Opsrey hạ cánh cũng không có bất cứ vấn đề gì.

Thể chế thông tin tương đồng của Nhật Bản và Mỹ cũng không có vấn đề gì về hướng dẫn hàng không. Ngoài ra, khả năng chịu trọng lực của toàn bộ đường băng, dung lượng của nhà chứa máy bay cũng không có vấn đề. Hơn nữa, kích cỡ lên xuống của máy bay cũng không gặp vấn đề gì. Như vậy thiết kế ban đầu của Osprey và Hyuga đều có thể kết hợp được với nhau, đã tạo được một không gian cơ bản.

Biên chế F-35B mới làm cho Hyuga trở thành tàu sân bay thực sự

Chuyên gia Đỗ Văn Long cho rằng, nếu máy bay F-35B gia nhập tàu Hyuga thì cũng giống như Osprey gia nhập tàu Hyuga. Theo đó, tàu Hyuga sẽ không còn là một tàu tấn công đổ bộ, hoặc tàu sân bay trực thăng, mà sẽ được gọi là “tàu sân bay” thực sự.

Bởi vì, so với tàu tấn công đổ bộ, năng lực của tàu sân bay là có thể cất/hạ cánh máy bay chiến đấu cánh cố định, nếu đưa loại máy bay vận tải cánh cố định này lên tàu sân bay thì đã tăng cường được năng lực điều động. Nếu máy bay chiến đấu cất/hạ cánh thẳng đứng F-35B gia nhập tàu Hyuga thì người Nhật Bản sẽ không còn gọi là tàu khu trục nữa, mà sẽ gọi nó là tàu sân bay.

Đỗ Văn Long cho rằng, trong ngắn hạn, Nhật Bản muốn xây dựng năng lực tác chiến đổ bộ độc lập không phụ thuộc vào Mỹ. Hiện nay, bất kể hệ thống trang bị hay huấn luyện tác chiến, Nhật Bản đều tiếp cận mục tiêu này. Lần này họ đến Mỹ tham gia diễn tập là một biên đội, không chỉ có tàu Hyuga, mà còn có tàu khu trục Aegis và tàu tiếp tế. Họ muốn kết hợp giữa các loại tàu chiến đó tạo thành một biên đội hoàn chỉnh về tác chiến đổ bộ.

Bên cạnh đó, còn tiến hành phối hợp với các vũ khí trang bị tiên tiến cùng kinh nghiệm huấn luyện hiện nay của Mỹ - người Mỹ có thể truyền đạt kinh nghiệm kết hợp giữa máy bay Osprey với tàu sân bay Hyuga, khi tiến hành yểm hộ chống khủng bố thì tàu Aegis áp dụng đội hình nào, chiến thuật ra sao, tiếp tế lúc nào thì có hiệu quả nhất, kịp thời nhất. Thông qua cuộc diễn tập này, Nhật Bản sẽ học được cách sử dụng trang bị, học được khả năng tác chiến đổ bộ độc lập phiên bản Nhật Bản.

Theo nhà nghiên cứu Đằng Kiến Quần, Nhật Bản bị trói buộc bởi Hiến pháp hòa bình, vì vậy tàu cỡ lớn như tàu Hyuga cũng chỉ có thể gọi là tàu khu trục, đồng thời họ không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân... Việc máy bay vận tải cánh xoay Osprey hạ cánh xuống tàu sân bay trực thăng Hyuga được cho là một thời khắc mang tính lịch sử có điểm xuất phát như vậy.

Từ năm 2006, Nhật Bản đã tham gia cuộc diễn tập liên hợp do Mỹ tổ chức. Lần này, cả ba "quân chủng" Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đến Mỹ tham diễn không chỉ học đổ bộ lên đảo, mà còn có ý đồ học cách chiếm được quyền kiểm soát trên không, quyền kiểm soát biển, luyện tập không chiến. Đưa ra kết luận như vậy là dựa trên thành phần các trang bị (tàu chiến, máy bay tác chiến) tham gia diễn tập.

Như vậy, Nhật Bản lấy danh nghĩa học đổ bộ lên đảo, học tác chiến đổ bộ, học đánh chiếm đảo, nhưng đằng sau còn có nhiều ý đồ, tính toán khác. Nhật Bản thông qua cuộc diễn tập học "anh cả" - học Mỹ, nhưng theo đó có thể từng bước vượt qua những giới hạn của quân Nhật về mặt lịch sử.

Ngày 14 tháng 6, máy bay vận tải cánh xoay MV-22 Osprey Mỹ hạ cánh xuống tàu sân bay trực thăng Hyuga Nhật Bản.

Tháng 6 năm 2013, Mỹ-Nhật tiến hành diễn tập quân sự liên hợp

Đông Bình /GDVN

Trung Quốc vẫn "cố tình nhập nhằng"

Trong khi Malaysia, Philippines, Việt Nam dường như đang tiến hành các bước đưa yêu sách phù hợp thì chính sách của Trung Quốc về các yêu sách trên̉ Biển Đông vẫn là "cố tình nhập nhằng". 
 >> Tranh chấp đang diễn tiến giữa Trung Quốc và các nước láng giềng

Lãnh thổ của một quốc gia bao gồm lãnh thổ đất liền cùng với các đảo thuộc chủ quyền. Nguyên tắc chung là tất cả các đảo được hưởng cùng các khu vực biển như lãnh thổ đất liền, có nghĩa là, một vùng lãnh hải, vùng EEZ và thềm lục địa. Các quy tắc về đường cơ sở áp dụng cho đất liền cũng dùng cho các đảo. Quy tắc thông thường là đường cơ sở là ngấn thủy triều thấp dọc theo bờ biển.

Tuy nhiên, có một ngoại lệ quan trọng đối với một số loại đảo. Điều 121 (3) của UNCLOS quy định rằng "đảo đá không duy trì được sự cư trú của con người hay đời sống kinh tế riêng thì sẽ không có vùng đặc quyền kinh tế hay thềm lục địa. Nói cách khác, đảo đá chỉ được hưởng lãnh hải.

Mặt bằng triều thấp và các thể địa lý ngầm

Mặt bằng triều thấp là những vùng đất hình thành tự nhiên có nước bao quanh, nổi lên trên mặt nước khi thuỷ triều xuống nhưng nằm dưới mặt nước lúc thuỷ triều lên. Các vùng mặt bằng triều thấp không phải là đảo và không có lãnh hải riêng. Tuy nhiên, nếu nằm trong khoảng cách 12 hải lý của bất kỳ vùng lãnh thổ nào, kể cả các đảo, những vùng này có thể được dùng làm điểm đo đường cơ sở của vùng lãnh thổ đó [để tính bề rộng của lãnh hải].

Không quốc gia nào có quyền đòi chủ quyền trên một vùng mặt bằng triều thấp. Nếu một vùng mặt bằng triều thấp nằm trong lãnh hải của một quốc gia ven biển thì nó thuộc về chủ quyền của quốc gia đó, vì quốc gia ven biển đó có chủ quyền đối với đáy biển và tầng đất cái trong vùng lãnh hải của mình. Nếu vùng mặt bằng triều thấp nằm trong vùng đặc quyền kinh tế hoặc trên thềm lục địa thì nó không thuộc về chủ quyền của quốc gia nào. Tuy nhiên quốc gia sở hữu vùng đặc quyền kinh tế hay thềm lục địa mà có chứa vùng mặt bằng triều thấp thì sẽ có quyền tài phán trên vùng mặt bằng triều thấp này.

Các tàu tuần tra của cảnh sát biển Trung Quốc. Ảnh: Cqzg.

Yêu sách đối với vùng biển của các nước thành viên ASEAN

Tất cả các quốc gia thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) mà có yêu sách về biển đều mới chỉ đòi một vùng lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa đo từ đường cơ sở dọc theo bờ biển thuộc đất liền, hoặc từ đường cơ sở quần đảo trong trường hợp của Philippines. Malaysia và Việt Nam đã yêu sách một vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý từ đường cơ sở bờ biển thuộc đất liền của mỗi nước.

Vào tháng 5/2009, Malaysia và Việt Nam cùng nhau đệ trình hồ sơ về thềm lục địa mở rộng ở phía nam Biển Đông lên Uỷ ban ranh giới thềm lục địa (CLCS) của Liên hiệp quốc. Việt Nam cũng nộp riêng một hồ sơ thềm lục địa mở rộng khác ở phía bắc Biển Đông cho CLCS. Trung Quốc và Philippines phản đối và yêu cầu CLCS không xem xét các hồ sơ này với lý do có tranh chấp ở các vùng biển này.

Vào năm 2009, Philippines cũng tiến hành các bước quan trọng trong việc làm rõ các yêu sách về biển của nước này bằng việc thông qua luật mới về đường cơ sở phù hợp với các điều khoản của UNCLOS về đường cơ sở quần đảo. Luật này gợi ý rằng Philippines muốn đòi một vùng đặc quyền kinh tế tính từ đường cơ sở quần đảo của mình. Trong luật này, các đảo ngoài khơi mà Philippines tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông, bao gồm cả Bãi cạn Scarborough, đều sẽ được quản lý theo chế độ đảo trong Điều 121 của UNCLOS.

Những bước đi này của Malaysia, Philippines, và Việt Nam có ý nghĩa rất quan trọng trên ba khía cạnh. Một là, lần đầu tiên các bản đồ đính kèm trong hồ sơ đệ trình lên CLCS chỉ rõ giới hạn vùng đặc quyền kinh tế của Malaysia và Việt Nam. Hai là, luật đường cơ sở mới của Philippines tạo điều kiện dễ dàng cho việc tính toán giới hạn vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý của nước này. Ba là, cả ba nước này chỉ tuyên bố vùng đặc quyền kinh tế tính từ đất liền của họ. Các nước này không tuyên bố vùng đặc quyền kinh tế từ bất kỳ một đảo ngoài khơi nào mà họ có tuyên bố chủ quyền.

Điều này cho thấy rằng ba nước ASEAN này (và có thể cả Brunei) có thể đang chuyển hướng sang việc thống nhất quan điểm đối với các thể địa lý ngoài khơi ở quần đảo Trường Sa. Nếu đúng như vậy thì các nước này có thể sẽ đưa ra các lập trường như sau. Một là, họ chỉ tuyên bố chủ quyền đối với các thể địa lý thoả mãn định nghĩa về đảo theo UNCLOS (tức là chỉ có một phần ba trong tổng số các thể địa lý ở quần đảo Trường Sa).

Hai là, hầu hết các thể địa lý mà thỏa mãn định nghĩa về đảo thì lại là "những đảo đá không có khả năng duy trì việc định cư và hoạt động kinh tế của con người trên đó" và không được hưởng quy chế có vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa riêng.

Ba là, ngay cả đối với các đảo lớn có thể được hưởng quy chế có vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa riêng thì chúng cũng chỉ nên cho chúng hưởng lãnh hải 12 hải lý để không gây hiệu ứng thiếu cân xứng lên việc phân định biển. Hệ quả thực tế của lập trường chung này là hầu hết các tài nguyên ở Biển Đông sẽ nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của các quốc gia ven biển. Các vùng biển tranh chấp sẽ chỉ giới hạn trong vùng lãnh hải 12 hải lý xung quanh các đảo tranh chấp.

Yêu sách của Trung Quốc

Trong khi Malaysia, Philippines, và Việt Nam dường như đang tiến hành các bước đưa yêu sách của họ phù hợp với UNCLOS thì chính sách của Trung Quốc về các yêu sách trên̉ Biển Đông vẫn là "cố tình nhập nhằng". Trung Quốc vẫn không đáp lại việc các bên có liên quan liên tục yêu cầu nước này làm rõ các tuyên bố chủ quyền và và yêu sách biển.

Điều đáng lo ngại hơn là Trung Quốc dường như đang chuyển theo hướng khẳng định yêu sách biển không chỉ dựa trên UNCLOS mà còn dựa trên lịch sử. Điều này đặc biệt gây lo lắng cho các bên vì hầu hết các chuyên gia luật quốc tế đều đồng ý rằng không có cơ sở cho các yêu sách lịch sử như thế này trong UNCLOS và thông lệ quốc tế.

Một trong những vấn đề trong các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc là không rõ nước này có tuyên bố chủ quyền trên các thể địa lý không thoả mãn định nghĩa về đảo của UNCLOS hay không. Ví dụ, Trung Quốc tuyên bố chủ quyền trên Bãi Macclesfield mặc dù đây là bãi ngầm, nằm dưới mặt nước ngay cả lúc thuỷ triều xuống thấp. Theo luật quốc tế, các quốc gia chỉ có thể tuyên bố chủ quyền đối với các thể địa lý thoả mãn định nghĩa về đảo.

Trung Quốc có thể đưa các yêu sách biển của mình phù hợp với UNCLOS bằng cách chỉ tuyên bố chủ quyền đối với các thể địa lý thoả mãn định nghĩa về đảo và chỉ đòi vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý từ các đảo lớn hơn. Trung Quốc có thể lập luận rằng các đảo phải được hưởng hiệu lực đảo đầy đủ, nhất là khi vùng đặc quyền kinh tế từ đảo nằm ở ngoài phạm vi vùng đặc quyền kinh tế đòi bởi các quốc gia ven biển tính từ đất liền của họ.

Điều gây tranh cãi chủ yếu trong yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông là phạm vi yêu sách không dựa trên các đảo đang tranh chấp mà dựa trên đường chín đoạn (hay đường chữ U) tai tiếng. Đường này được vẽ trong bản đồ ̉ kèm theo công hàm mà Trung Quốc gửi cho Tổng thư ký Liên hiệp quốc vào tháng 5/2009 để phản đối hồ sơ thềm lục địa mở rộng của Malaysia và Việt Nam.

Vấn đề gây quan ngại chủ yếu là hành động của Trung Quốc vào năm 2009 rõ ràng cho thấy nước này đang theo đuổi yêu sách ở Biển Đông theo ba mặt. Một là, Trung Quốc tuyên bố chủ quyền đối với các đảo và vùng nước lân cận, mà có thể được hiểu là lãnh hải. Hai là, Trung Quốc cho rằng các đảo này có vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa riêng. Ba là, Trung Quốc cũng đồng thời khẳng định các quyền, quyền tài phán và kiểm soát đối với các nguồn lợi dưới mặt nước và dưới đáy biển bên trong đường chín đoạn trên một dạng nào đó về các quyền lịch sử.

Tuân thủ luật hay xung đột

Các quốc gia khác cùng có yêu sách không thể chấp nhận lập trường của Trung Quốc rằng nước này có các quyền và quyền tài phán lịch sử đối với tài nguyên thiên nhiên dưới mặt nước và dưới đáy biển bên trong đường chín đoạn vì các yêu sách của Trung Quốc không hề có nền tảng dựa trên luật quốc tế. Do đó, nếu Trung Quốc vẫn không sẵn sàng làm cho các yêu sách về biển của họ phù hợp với UNCLOS, và giới hạn yêu sách của họ trong các vùng biển tính từ các đảo, thì nước này sẽ tiếp tục đi theo quỹ đạo pháp lý dẫn tới sự xung đột với các láng giềng ASEAN của họ.

Tác giả: GS Robert Beckman; Biên dịch: Nguyễn Trịnh Đôn - Phạm Văn Song. Hiệu đính: Phạm Thanh Vân - Dương Danh Huy. Nguồn: cil.nus.edu.sg

GS Robert Beckman là Giám đốc Trung tâm luật quốc tế, đồng thời là phó giáo sư Khoa luật, Đại học quốc gia Singapore.

Theo Tuanvietnam

Ấn Độ "Đông tiến" đấu Trung Quốc

Hôm nay 18/6, tờ Bình luận Trung Quốc (BLTQ) của Hồng Kông đã đăng tải bài viết với nội dung Ấn Độ tăng cường “Đông tiến” nhằm đối phó với Trung Quốc.

Chiến hạm hải quân Ấn Độ vừa ghé thăm Việt Nam.

Đông tiến nhằm phá "chuỗi ngọc trai"

Những chiến lược này của Ấn Độ chỉ vì một mục đích không bị đẩy ra rìa trước các lợi ích chung của khu vực và toàn cầu. BLTQ cho biết hạm đội tàu chiến phía Đông của hải quân Ấn Độ cử 4 tàu chiến chở theo 1.200 sĩ quan và lính thủy binh, phối hợp với hải quân Việt Nam tổ chức tập trận cứu nạn chung ở gần biển Đông.

Tờ báo này rêu rao rằng Ấn Độ và Việt Nam đã dùng cuộc tập trận chung này để “thăm dò phản ứng” Trung Quốc. Sau khi tập trận chung với hải quân Việt Nam, hải quân Ấn Độ còn sang thăm Philippines. Lần này 4 quốc gia mà hạm đội tàu chiến phía Đông của hải quân Ấn Độ sang thăm, có 3 nước đang xảy ra tranh chấp chủ quyền biển Đông với Trung Quốc, hành động này của hải quân Ấn Độ không những nhằm mục đích thể hiện sức mạnh quân sự với các nước Đông Nam Á, mà còn có dấu hiệu dính líu đến những tranh chấp ở biển Đông.

Hải quân Ấn Độ nhấn mạnh “tầm quan trọng của biển Đông đối với sự phát triển kinh tế, an ninh và hoạt động phòng nhự của các nước trong khu vực”. Hơn nữa, Ấn Độ đang phát triển hợp tác an ninh trên biển với các nước như Việt Nam, Nhật Bản... Ấn Độ còn chủ động tăng cường mối quan hệ quân sự song phương với các nước khác ở châu Á nhằm lấy đó để đối kháng với chiến lược “chuỗi ngọc trai” của Trung Quốc trên Ấn Độ Dương.

Tuyến đường thương mại quan trọng như eo biển Malacca là mạch máu năng lượng nối liền với Ấn Độ Dương, 40% lượng hàng hóa thương mại của thế giới và hầu hết lượng dầu mỏ nhập khẩu vào Đông Á đều đi qua eo biển này. Nhu cầu lợi ích, tài nguyên và kỹ thuật ngày càng tăng của Ấn Độ có thể sẽ khiến quốc gia này gia tăng sức mạnh ở bờ Đông eo biển Malacca. Những nhân tố trên đã khiến Ấn Độ đang trở thành quốc gia có lợi ích liên quan đến an ninh và sự ổn định của khu vực này.

 

Ấn Độ cảm thấy bị đe dọa nghiêm trọng bởi chiến lược 'chuỗi ngọc trai' của Trung Quốc bao vây.

Tờ BLTQ phân tích, ngay từ 20 năm về trước, Ấn Độ đã tích cực thực thi chiến lược “Đông tiến” để đối phó với sự phát triển của Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương.

Sự phát triển ổn định của lực lượng hải quân Ấn Độ và các hoạt động hợp tác thương mại không ngừng được tăng cường của quốc gia này ở khu vực Thái Bình Dương cho thấy, hiện tại Ấn Độ có đủ khả năng để đảm bảo sự mở cửa và an ninh cho tuyến đường giao thông trên biển.

Bộ đôi tàu chiến INS SATPURA (F48) và INS RANVIJAY (D55) ở Đà Nẵng.

Tàu hộ tống INS Kirch (P62) do Thiếu tá Satish M Shenai làm thuyền trưởng trong chuyến thăm Việt Nam mới đây.

Tờ báo Hồng Kông này cho rằng, một trong những mục tiêu của hải quân Ấn Độ là bảo vệ an ninh của các tuyến đường vận chuyển tài nguyên năng lượng, Ấn Độ cần phát huy vai trò tích cực ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Với tư cách là một trong những nội dung của hoạt động tăng cường hợp tác quân sự với các nước trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, Ấn Độ đang có kế hoạch cải thiện quan hệ với Australia và Thái Lan.

Mới đây, Bộ trưởng quốc phòng Ấn Độ lần đầu tiên sang thăm Australia. Bộ trưởng quốc phòng hai nước đã đồng thuận nhất trí tăng cường hợp tác quân sự giữa hai nước. Hai bên lên kế hoạch sẽ tổ chức tập trận chung vào năm 2015 nhằm thúc đẩy giao lưu quân sự giữa hai nước, từ đó nâng sự hợp tác phòng ngự giữa hai nước lên tầm cao “quan hệ đối tác chiến lược”. Tập trận chung là cơ hội để hải quân Ấn Độ thể hiện sức mạnh của mình.

Lập liên minh 'tứ hùng' để tránh bị ra rìa

TQBL khẳng định, Ấn Độ mong muốn thiết lập quan hệ chiến lược bốn bên với Australia, Nhật Bản và Mỹ để cùng nhau đối phó với sự ảnh hưởng ngày càng lớn ở khu vực Ấn Độ Dương, đồng thời , Ấn Độ cũng muốn bán vũ khí cho Thái Lan.

Mỹ đang điều chỉnh chiến lược toàn cầu và đặt trọng tâm ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương, chiến lược “tái cân bằng châu Á” của Mỹ nhằm thẳng vào quốc gia đang trỗi dậy là Trung Quốc. Nhật Bản với tư cách là một trong những đồng minh của Mỹ ở khu vực này, nội các của thủ tướng Shinzo Abe chủ động phối hợp với sự điều chỉnh chiến lược này của Mỹ, quốc gia này cũng đang tích cực điều chỉnh chiến lược của mình nhằm đột phá mục tiêu “hiến pháp hòa bình”.

Quân đội Ấn Độ gần đây thường xuyên tập trận với quân đội Mỹ nhằm đối phó với các thách thức chiến lược chung.

Ấn Độ cũng đang hưởng ứng chiến lược “tái cân bằng châu Á” của Mỹ, tăng cường thực thi chiến lược “Đông tiến”, quyết tâm phát huy sự ảnh hưởng ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương, không ngừng phát triển mối quan hệ với Mỹ, Nhật Bản và các nước Đông Nam Á để có thể giành được lợi ích lớn nhất khi Mỹ thực hiện chiến lược này, đồng thời thừa cơ để gia tăng độ ảnh hưởng về chính trị của Ấn Độ tại khu vực Đông Á và Đông Nam Á.

Còn Nhật Bản tích cực phát triển mối quan hệ đối tác chiến lược với Ấn Độ, xét ở bề ngoài là có lợi cho Mỹ thúc đẩy chiến lược mới “tái cân bằng” châu Á, về thực chất là hai bên cùng muốn mở rộng độ ảnh hưởng của mình trong khu vực và trên trường quốc tế, mở rộng không gian chiến lược quốc tế, tranh thủ cơ hội để giành được lợi ích lớn nhất về chính trị và kinh tế.

Tờ BLTQ phân tích ý đồ chiến lược của quan hệ chiến lược mà Nhật Bản tăng cường với Ấn Độ là nhằm vào Trung Quốc, ý đồ chiến lược này rất phù hợp với nhu cầu chiến lược của Mỹ. Do đó, việc Nhật Bản không ngừng tăng cường mối quan hệ chiến lược với Ấn Độ cũng giành được sự ủng hộ của Mỹ, đồng thời cũng được phía Ấn Độ nhiệt tình phối hợp. Đây cũng là động lực khiến mối quan hệ Nhật - Ấn không ngừng được tăng cường như hiện nay.

Trong quá trình xây dựng mối quan hệ chiến lược với Nhật Bản và Mỹ, Ấn Độ vẫn coi quan hệ chiến lược với Mỹ là mối quan hệ song phương quan trọng nhất. Còn Nhật Bản khi xây dựng quan hệ chiến lược với Ấn Độ và Mỹ, cũng coi quan hệ chiến lược Nhật Mỹ là mối quan hệ song phương quan trọng nhất. Trong mối quan hệ ba bên Mỹ Nhật Ấn, quan hệ Nhật - Mỹ và Ấn – Mỹ ở vị trí chủ yếu, còn quan hệ Nhật - Ấn ở vị trí thứ yếu. Hơn nữa, hai bên Nhật Bản và Ấn Độ cũng đều coi mối quan hệ chiến lược của hai nước phục tùng và phục vụ cho mối quan hệ chiến lược với Mỹ.

Cuối tháng 5 vừa qua, thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh sang thăm Nhật Bản để tăng cường hợp tác anh ninh, quốc phòng với quốc gia này. Ấn Độ tích cực hưởng ứng ý tưởng “hợp lưu” Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương mà thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đưa ra, quốc gia này cũng đang tích cực chiển khai mối quan hệ đối tác chiến lược với Nhật Bản, tạo luồng sinh khí mới cho nền kinh tế Ấn Độ và tăng cường các cuộc đối thoại liên quan đến lợi ích chung trong khu vực và trên toàn cầu.

BLTQ phân tích, Ấn Độ đã đề ra kế hoạch “ba bước” trong hợp tác chiến lược với Nhật Bản: Thứ nhất, tăng cường cơ chế khu vực, tăng cường sự đồng thuận; Thứ hai, thúc đẩy nhất thể hóa kinh tế khu vực một cách sâu rộng; Thứ ba, tăng cường gắn kết khu vực, dựa trên nguyên tắc tự do hàng hải được luật pháp quốc tế bảo vệ, duy trì sự thông suốt cho các hoạt động thương mại hợp pháp, giải quyết một cách hòa bình các vấn đề trên biển.

Tờ BLTQ cho rằng, đối với Ấn Độ, mọi sự nỗ lực của hai nước Trung Quốc và Mỹ để ký kết được những hiệp định có tính “bài xích” Ấn Độ, quốc gia Nam Á này đều hết sức quan tâm. Ấn Độ không nên lệ thuộc quá mức vào sự tồn tại của Mỹ tại châu Á. Trong bối cảnh Trung Quốc đang trỗi dậy nhanh như hiện nay, Ấn Độ cần xây dựng mạng lưới quan hệ cân bằng đa phương cho riêng mình ở châu Á nhằm tránh rơi vào hoàn cảnh bị đẩy ra rìa trước các lợi ích chiến lược.

Những nỗ lực của Ấn Độ trong việc tăng cường mối liên hệ chiến lược với Nhật Bản gần đây cho thấy, với tư cách là sự phản ứng trước việc quân đội Trung Quốc tiến vào khu vực Aksai Chin và đối đầu với Ấn Độ hồi tháng 4 vừa qua, một phần mạng lưới quan hệ ngoại giao đang được xây dựng lại.

Trong quá trình phát triển hải quân, Ấn Độ vấp phải hai trở ngại lớn là vốn và kỹ thuật, trước tình hình này, việc Ấn Độ tích cực xây dựng mối quan hệ đối tác có thể là biện pháp tốt nhất để giải quyết vấn đề vị thế chiến lược của quốc gia này đang bị đe dọa. Ấn Độ cần tích cực hơn để duy trì nhiều cuộc tiếp xúc đối tác chiến lược hơn, dự báo và xóa bỏ những rủi ro bị đẩy ra rìa chiến lược cho chính mình.

10 năm đầu của thế kỷ XXI, mong muốn được phát triển mối quan hệ mật thiết hơn với Mỹ, Nhật Bản, châu Âu và các nước láng giềng của Ấn Độ đã khiến quan hệ ngoại giao Ấn Độ có được sự cải thiện nhất định. Nhưng do tốc độ phát triển kinh tế của Ấn Độ bị chậm lại và thời gian vừa qua, quốc gia này đã phải đối mặt với hàng loạt vấn đề gây ảnh hưởng xấu trong nước (như liên tục xảy ra các vụ hiếp dâm, scandal của chính phủ...), hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế của Ấn Độ hiện đang bị xấu đi rõ rệt, chính sách ngoại giao tích cực tham gia sẽ trở thành nguồn động lực giúp Ấn Độ thoát khỏi vị thế quốc tế ngày càng nguy hiểm này.

 

Ấn Độ đang nhanh chóng tăng cường sức mạnh nhằm giữ thế thượng phong trên sân nhà Ấn Độ Dương. Ảnh: Dàn chiến đấu cơ Harrier cất/hạ cánh thẳng đứng trên tàu sân bay của Ấn Độ.

Đồng thời, Ấn Độ luôn cảnh giác cao độ trước sự tiến quân vào Ấn Độ Dương của hải quân Trung Quốc. Cho dù là mở rộng hạm đội hải quân hay xây dựng căn cứ quân sự ở quần đảo phía Đông, cái cớ quan trọng nhất là “đề phòng hải quân Trung Quốc” nhằm củng cố vị thế chiến lược của quân độ Ấn Độ ở Ấn Độ Dương, lợi dụng sự phụ thuộc của Trung Quốc vào tuyến đường giao thông huyết mạch trên Ấn Độ Dương để chống lại sự tồn tại của quân độ Trung Quốc.

BLTQ kết luận sự hợp tác giữa hai nước Trung - Ấn trên Ấn Độ Dương nhiều hơn sự cạnh tranh. Sự trỗi dậy của Trung Quốc, Ấn Độ và độ hợp nhất của nền kinh tế thế giới ngày càng được mở rộng đã khiến cả hai nước ngày càng phụ thuộc vào biển. Hai nước cần tăng cường mối quan hệ đối tác chiến lược, mở rộng hợp tác thương mại, kiểm soát những tranh chấp về biên giới để mối quan hệ hai nước được phát triển theo hướng tích cực, bền vững.

Theo Huy Long

Tiền phong

“Lá chắn thép” nào trấn giữ Biển Đông?

Cụm chiến hạm phòng không cơ động sẽ làm thay đổi cán cân lực lượng tác chiến trên vùng nước biển Đông. Kẻ địch sẽ không dễ dàng sử dụng một đòn tấn công ồ ạt bằng tên lửa hành trình và máy bay chiến đấu.

Trong điều kiện tác chiến trên chiến trường biển Đông, với tư duy xây dựng hệ thống phòng không theo các thê đội đã nêu (tầm xa, tầm trung, tầm gần và cận gần), các chiến hạm không những cần có khả năng tác chiến trong đội hình của Cụm phòng không cơ động, mà còn phải có khả năng phòng thủ tên lửa độc lập và đột phá phản kích hạm đội đối phương với tốc độ cao. Đồng thời còn phải thực hiện nhiệm vụ phòng ngự bảo vệ hải đảo, quần đảo và ven biển.

Trên cơ sở các hạm tàu đã có trong biên chế, một trong những lựa chọn quan trọng của hệ thống phòng ngự biển khơi là nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của trang thiết bị, đồng thời vẫn giữ được những tính năng kỹ chiến thuật vốn có. Trong các giải pháp có thể lựa chọn, bao gồm đóng mới, nâng cấp động bộ trang thiết bị và module hóa vũ khí trang bị, giải pháp tối ưu nhất là lắp đặt các module vũ khí phòng không và nâng cấp hệ thống điều khiển hỏa lực phòng không, đồng bộ hóa với kỳ hạm, chiến hạm phòng không của Cụm chiến hạm phòng không cơ động.

Lực lượng phòng không ven biển và phòng không hải đảo trải qua nhiều năm xây dựng, với kinh nghiệm tác chiến đường không, được trang bị các hệ thống phòng không hiện đại và tương đối hiện đại ngày nay, hoàn toàn có thể đẩy lùi các đòn tập kích đường không bằng máy bay cường kích hoặc tiêm kích mang tên lửa, tuyến phòng ngự chống tên lửa hành trình, tên lửa chống tàu thuộc nhiệm vụ của các lớp tàu tầu biển, khinh hạm mang tên lửa và và các hộ tống hạm khác. Việc nâng cấp khả năng phòng không bằng các tổ hợp tên lửa – súng phòng không tự động tốc độ cao sẽ tăng cường năng lực tác chiến của các chiến hạm hạng nhẹ này.

Các tổ hợp tên lửa – súng tự động có thể được lắp đặt trên các chiến hạm cũ hơn, như chiến hạm chống ngầm lớp Petya II , pháo hạm Petya III, BPS-500, các lớp tàu Tarantul và xuồng phóng lôi, tàu pháo hạng nhẹ. Các tổ hợp này sẽ tăng cường khả năng phòng không chống tên lửa của các hạm tàu, đồng thời cũng tăng cường khả năng tác chiến chống hải tặc, cướp biển và lực lượng đổ bộ đường biển, đường không. Tính theo khả năng thực tế, các chiến hạm thế hệ trước có thể được lắp đặt dựa theo lượng giãn nước, thay thế các tổ hợp pháo phòng không 37 mm đã không phù hợp bằng các hệ thống "Pantsir-S1" và "Palma".

Tổ hợp tên lửa - pháo Pantsir-S1

Tổ hợp phòng không "Pantsir-S1" là tổ hợp vũ khí vũ khí phòng không tầm gần và tầm cận gần. Mục đích của tổ hợp là tuyến phòng không cuối cùng của hệ thống phòng không đa thê đội, được sử dụng để tiêu diệt các mục tiêu bay thấp, có diện tích phản xạ hiệu dụng nhỏ (tên lửa hành trình, máy bay không người lái….)."Pantsir-S1" có thể tác chiến trong điều kiện phức tạp về môi trường khí hậu và trong điều kiện nhiễu xạ nặng của chiến trường.

Tổ hợp bao gồm có: 8 đến 12 ống phóng tên lửa phòng không 57E6-Е, có khả năng tiêu diệt các mục tiêu bay thấp ở độ cao từ 5 m đến 15000 m trên tầm xa từ 1,2 km đến 20 km, tốc độ của mục tiêu có thể đạt đến 1M. Súng phòng không tự động 2 nòng 2А38М cỡ nòng 30 cho tốc độ bắn đạt 5000 phát/ phút, tầm bắn từ 0.2 - 4 km, tầm cao mục tiêu từ 0 – 3000m. Hệ thống điều khiển hỏa lực hoàn toàn tự động, giảm thiểu đến mức tối đa thời gian trong gian đoạn phòng không ở tầm cận gần. Tổ hợp được trang bị radar mảng pha loại 1РС1-1Е, 1РС2 có tầm xa phát hiện mục tiêu có độ phản xạ hiệu dụng là 2m2 ở khoảng cách đến 36 km, theo dõi và bám mục tiêu ở khoảng cách 30m.

Ngoài ra tổ hợp còn có hệ thống trinh sát mục tiêu quang – điện tử có tầm quan sát đến 18km, có khả năng theo dõi, bám mục tiêu và điều khiển hỏa lực. Hệ thống điều khiển hỏa lực của "Pantsir-S1" có khả năng hoạt động trong hệ thống được đồng bộ hóa, trao đổi thông tin và chỉ thị mục tiêu. Tên lửa của tổ hợp có khả năng tiêu diệt được các mục tiêu như tên lửa hành trình Tomahawk, bom có điều khiển AGM-65 Maverick hoặc AGM-114 Hellfire), các loại bom có chỉ thị mục tiêu laser và tên lửa hành trình có tốc độ bay đến 1.000m/s, độ phản xạ hiệu dụng 0,1 – 0,2 m2 ở khoảng cách xa đến 18 km, xác suất tiêu diệt mục tiêu không thấp hơn 70%.

Tổ hợp phòng không tầm gần Palma

Đây là tổ hợp vũ khí phòng không tầm gần được lắp đặt trên các tàu hộ vệ tên lửa lớp Gepard 3.9. Một tổ hợp vũ khí phòng không năng động, có hiệu quả cao trong tác chiến phòng không tầm gần.

 

Tổ hợp phòng không module Palma là tổ hợp vũ khí tự động gồm có 2 súng tự động 30 mm АО-18КD (GS-6-30КD) với đường đạn căng và tốc độ bắn rất cao, 10.000 phát/ phút. Sơ tốc đầu đạn đạt 940 m/s đạn nổ thường và 1100 m/s đạn xuyên giáp lõi vonfram – niken- thép. Đồng thời có khả năng sử dụng đạn vạch đường. Súng có khả năng tiêu diệt mục tiêu trong khoảng cách từ 200 m đến 3.000 m. Cơ số đạn biên chế là 1.500 viên đạn, có đủ khả năng chống lại các đòn tấn côn của 4-6 tên lửa chống hạm với giãn cách 1 tên lửa là từ 3-4s, tên lửa đến cùng một hướng. Đây là thời gian mà tổ hợp súng phòng không chuyển hướng từ mục tiêu này sang mục tiêu khác.

Tổ hợp 3Р89 được trang bị hệ thống điều khiển hỏa lực vũ khí là thiết bị quang – điện tử đa kênh “ Sar”, chế độ hoạt động ngày đêm, có khả năng chống nhiếu cao. Thiết bị điều khiển hỏa lực có khả năng đồng bộ hóa và tiếp nhận thông tin từ các radar chỉ thị mục tiêu của chiến hạm. Sar bao gồm có :
- đài video – quang điện tử với tổ hợp sensor 752 х 582 cảm biến và các kênh quang ảnh nhiệt,
- Thiết bị đo xa laser.
- Các kênh laser dẫn tên lửa

Vũ khí phòng không tầm gần của Palma là các tên lửa phòng không "Sosna-R" bao gồm hai block với 8 tên lửa có đầu tự dẫn 9М337 (tín hiệu radar giai đoạn đầu và tự dẫn laser giai đoạn cuối). Tốc độ của tên lửa là 1.200 m/s, tốc độ mục tiêu tối đa là 700 m/s. Tầm xa hiệu quả của tên lửa là từ 1.300 m đến 10.000 m, tầm cao xạ kích từ 2m đến 5.000m. Hệ thống điều khiển tên lửa có thể tiếp nhận tín hiệu chỉ thị mục tiêu của radar chiến hạm và hệ thống radar trinh sát, cảnh báo sớm và chỉ thị mục tiêu của hải đoàn.

"'Lá chắn thép" cơ động trên biển

Căn cứ theo yêu cầu nhiệm vụ và tính năng kỹ chiến thuật, đồng thời căn cứ vào thiết kế thân tầu, các chiến hạm mang tên lửa chống tàu lớp Tarantul có thể được lắp đặt tăng cường hệ thống Palma, các chiến hạm lớp cũ hơn, có lượng giãn nước từ 500 tấn và được trang bị pháo phòng không 37 mm, có thể được thay thế bằng tổ hợp "Pantsir-S1". Với giải pháp thay thế module, các chiến hạm có thể thực hiện nhiệm vụ độc lập như chống ngầm, tuần biển, tổ chức các trận địa phòng ngự ở các khu vực có nhiều đảo nhỏ, hoặc được biên chế trong Cụm chiến hạm phòng không cơ động. Với nhiệm vụ thê đội phòng ngư tầm gần và cận gần.

  

Như vậy, theo phân tích đã nêu. Cụm chiến hạm phòng ngự cơ động sẽ bao gồm: 1 – 2 chiến hạm dự án 20380 mang hỗn hợp tên lửa tầm xa và tầm trung Redut, tổ hợp này sẽ tạo ra ô phòng ngự tầm xa có bán kính trinh sát lên đến 150 km, bán kính tấn công các mục tiêu trên không là 120 km, 50 km tầm trung. Hỏa lực phòng không tầm gần và cận gần (chống tên lửa hành trình và các phương tiện bay tầm thấp từ 5m so với mặt nước biển trở lên sẽ do các tổ hợp tên lửa súng phòng không "Pantsir-S1" và Palma, súng tự động AK 630 có trong biên chế đảm nhiệm.

Với tầm bắn của tên lửa tầm xa và tầm trung, các máy bay chiến đấu của đối phương sẽ rất khó bay vào vùng phóng tên lửa hiệu quả, đồng thời có khả năng tiêu diệt được những tên lửa diệt hạm lớn bay ở giai đoạn đầu tiên ở độ cao hơn 1 km với độ phản xạ hiệu dụng lớn hơn 2m2

Việc tăng cường các tổ hợp hỗn hợp tên lửa – súng tự động sẽ tạo một lưới lửa dày đặc bao gồm tên lửa và súng phòng không tự động, đảm bảo khả năng liên kết phối hợp tiêu diệt các tên lửa hành trình tầm thấp. Đây cũng là kinh nghiệm tác chiến Phòng không Việt Nam trong những năm chiến tranh, một nửa số máy bay bị bắn hạ trên bầu trời miền Bắc là do hệ thống pháo phòng không các cỡ nòng tiêu diệt do lưới lửa dày đặc tầm thấp.

Việc triển khai các tổ hợp module súng tên lửa tự động cũng tạo điều kiện tối ưu cho các phương tiện tác chiến như tàu phóng ngư lôi, khinh hạm tên lửa có điều kiện ngăn chặn đợt tập kích tên lửa của đối phương, đồng thời có thể nhanh chóng đột kích tốc độ cao vào đội hình chiến đấu của đối phương ở tầm phóng ngư lôi và tên lửa hiệu quả.

Hệ thống ô – lá chắn phòng không còn tạo lên một vùng chiến thuật an toàn cho hoạt động chiến đấu của các tàu ngầm diesel trong tình huống hiệp đồng chiến đấu binh chủng hợp thành. Kẻ thù nguy hiểm nhất của tàu ngầm là máy bay chống ngầm. Với hệ thống tên lửa tầm xa đến 120 km bán kính, các tàu ngầm disel có thể tổ chức một phòng tuyến chống ngầm hiệu quả bằng tàu ngầm, máy bay trực thăng chống ngầm và tàu chống ngầm trên khoảng cách 40 – 50 km so với đội hình phòng ngự, và từ khu vực cơ động an toàn này, có thể tấn công tiêu diệt địch bằng tên lửa Club–S diệt hạm.

Soái hạm cỡ 5.000 tấn, tại sao không?

Trên phân tích và đánh giá thực lực các lực lượng hải quân trên biển Đông, tổ chức Cụm chiến hạm phòng không cơ động sẽ làm thay đổi cán cân lực lượng tác chiến trên vùng nước Biển Đông trong điều kiện tác chiến bằng vũ khí thông thường. Các Cụm CVBG sẽ không dễ dàng sử dụng một đòn tấn công ồ ạt bằng tên lửa hành trình và máy bay chiến đấu để công kích các chiến hạm hạng nhẹ hoạt động ven bờ được. Đồng thời cụm chiến hạm phòng ngự cơ động sẽ là lá chắn vững chắc cho nhiệm vụ bảo vệ hải đảo, quần đảo trên hướng tấn công chính, cũng như sẵn sàng bảo vệ các khu vực ven bờ, những vùng có thể bị tập kích tầm xa bằng các loại tên lửa hành trình như Tomahawk.

Ngoài nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, Cụm chiến hạm phòng không cơ động với máy bay trực thăng trên boong tầu có thể tham gia chống cướp biển, bảo vệ các tuyến đường vận tải huyết mạch trên biển, bảo vệ các cơ sở kinh tế trên Biển Đông.

Thực tế nền công nghiệp quốc phòng đã có đủ khả năng đóng các chiến hạm có lượng giãn nước đến 5.000 tấn, sẽ không là vấn đề kỹ thuật nếu như chúng ta có các chiến hạm phòng không tên lửa lớp 20380 được trang bị tên lửa tầm xa và tầm trung. Chắc chắn trong tương lai gần, những cụm tàu hải quân hiện đại sẽ là bức thành đồng vững chắc trên biển đảo quê hương.

Theo Trịnh Thái Bằng

Tiền phong

"Bảo bối" nào gác trời Biển Đông?

Cụm chiến hạm phòng không là cụm hải quân phòng ngự cơ động có thể cơ động nhanh, hỏa lực phòng không mạnh và có khả năng phối hợp tác chiến tốt, tạo lá chắn dày đặc ngăn chặn tên lửa chống tàu.

Hầu như các chuyên gia quân sự đều thống nhất quan điểm rằng quốc gia nào khống chế được không phận Biển Đông cũng đồng nghĩa giành quyền kiểm soát vùng biển nhộn nhịp bậc nhất thế giới này. Việc có lực lượng không quân mạnh, đủ sức chiếm thế thượng phong trong các cuộc không chiến tiềm năng chỉ là một mặt của vấn đề. Cũng quan trọng không kém là khả năng phòng thủ, ngăn chặn các cuộc tấn công từ trên không của đối phương nhằm vào các hạm tàu.

Đặc điểm của các trận chiến đấu trên biển là không gian chiến trường rộng lớn. Các hoạt động tác chiến và điều hành tác chiến các lực lượng thuộc quyền diễn ra rất nhanh trong điều kiện các tình huống diễn biến phức tạp không thể dự đoán. Những tình huống khó khăn phức tạp đòi hỏi lực lượng hải quân phải được tổ chức liên kết phối hợp chặt chẽ, nắm chắc được tình hình địch, theo dõi và bám sát được các mục tiêu, đồng thời có phản ứng nhanh và chính xác trước các nguy cơ đe dọa từ mọi hướng.

Trong cụm chiến hạm phòng không cơ động, tính chất đặc thù của tổ chức biên chế lực lượng là có nhiều chủng loại phương tiện phòng không thuộc quyền (tên lửa các tầm bắn khác nhau, pháo hạm, súng phòng không tự động, máy bay trực thăng chiến đấu…), trong đó phải sẵn sàng phản kích đối phương cùng lúc bằng các phương tiện trong biên chế: ngư lôi, tên lửa chống tàu, pháo hạm. Ngoài ra, chỉ huy cụm chiến hạm phòng không cơ động cần hiệp đồng chặt chẽ trong một hệ thống điều hành tác chiến đồng bộ của sở chỉ huy cấp chiến lược – Bộ tham mưu quân chủng – với các lực lượng tác chiến khác như lực lượng phòng không tầm xa đất liền, lực lượng máy bay tiêm kích, lực lượng phòng không hải đảo. Đồng thời cần bảo vệ chắc chắn khu vực tiền duyên chống ngầm do tàu ngầm diesel – điện và chiến hạm chống ngầm, máy bay trực thăng đảm nhiệm.

Để đảm bảo cho không gian rộng lớn của chiến trường trên biển (đến 120 km bán kính tính từ tâm điểm – chiến hạm phòng không hoặc lớn hơn), điều kiện cần tối thiểu là mỗi cụm chiến hạm phòng không cơ động cần có từ 1 đến hai tàu hộ vệ phòng không tên lửa - lớp frigate phòng không.

Các cường quốc quân sự như Anh, Mỹ, Trung Quốc đã đầu tư xây dựng những khu trục hạm phòng không tiên tiến như Mỹ có tới 60 khu trục hạm phòng không tên lửa, đồng thời đang đầu tư 2,8 tỷ USD cho 2 chiến hạm phòng không tối tân nhất Zumwatl. Người Anh cũng đã đóng 6 khu trục hạm phòng không tên lửa Type 45 lớp Daring class. Trung quốc đã có 6 tàu khu trục phòng không lớp 052C lắp hệ thống tên lửa phòng không HHQ – 9 với 48 ống phóng tên lửa phòng không S – 300 PhM.

Hệ thống phòng tên lửa phòng không trên khu trục hạm 052C Trung Quốc.

Trong chiến lược hải dương, các cường quốc nói trên đều là những cường quốc quân sự, vũ khí và phương tiện tác chiến hầu hết đều mang tính tiến công rất cao. Đồng thời các khu trục hạm này đều nằm trong các Cụm không quân hải quân công kích chủ lực CVBG đi cùng với các kỳ hạm là tàu sân bay hoặc tàu đổ bộ tải trọng lớn.

Hệ thống kiểm soát, phòng không và phòng thủ tên lửa Aegis trên khu trục hạm USS John S. McCain (DDG-56) . 

Lực lượng cụm chiến hạm phòng không là cụm hải quân phòng ngự cơ động. Đặc trưng yêu cầu nhiệm vụ là khả năng cơ động nhanh, hỏa lực phòng không mạnh và có khả năng phối hợp tác chiến được với tàu hiện đại và các chiến hạm đã cũ có trong biên chế nhưng vẫn nằm trong đội hình lực lượng. Đồng thời có thể tạo được một lá chắn dày đặc ngăn chặn tên lửa chống tàu.

Trên thế giới đã có nhiều hệ thống phòng không hùng mạnh, điển hình như hệ thống phòng thủ tên lửa chiến hạm của Mỹ Aegis. Được coi là hệ thống tên lửa hiện đại nhất. Nhưng trong thực tế chiến đấu, tính từ thời điểm năm 1972 đến nay, thì các hệ thống tên lửa phòng không Nga vẫn có uy tín lớn về độ tin cậy trong tác chiến thực tế và có giá thành phải chăng, phù hợp với những quốc gia đang phát triển, không có nhiều kinh phí. Riêng hệ thống tên lửa S-300 đã được thử nghiệm thành công tại chiến trường Kosovo – Nam Tư (đã từng bắn hạ tên lửa Tomahawk và máy bay tàng hình F-117).

Một giải pháp – dự án thiết kế phù hợp cho hải quân là dự án thiết kế tàu hộ vệ tên lửa 20380- 20385, đã được đưa vào biên chế với 6 chiếc "Stereguschiy", "Soobrazitelnyy" ,"Boykiy", "Sovershennyy", "Stoykiy" và "Gromkiy" .Thiết kế công nghệ được hoàn thiện vào năm 2001.

Chiến hạm dự án 20380 trên biển. 

Chiến hạm dự án 20380 không phải là khu trục tên lửa phòng không đa nhiệm. Dự án 20380 trên thực tế là tàu hộ vệ tên lửa phòng không ứng dụng công nghệ tàng hình stealth. Tàu có lượng giãn nước không lớn, tiêu chuẩn là 1.800 tấn (chế tạo là 2.000, 2.200, 2.220 tấn), dài 100m/116m (theo các nguồn tin khác nhau) chiều rộng là 13/14m cũng theo các nguồn khác nhau, độ cao tính từ mép nước là 11m, mực ngấn nước đầy tải là 7,8 m/7,95m ở độ cao nhất. Tàu có tốc độ max là 27 knots, tốc độ hải trình tiết kiệm là 14 knots, dự trữ hải trình 15 ngày. Thủy thủ đoàn 99 người bao gồm cả 14 sĩ quan điều khiển.

Phòng chỉ huy và điều hành tác chiến của tàu phòng không tên lửa 20380. 

Điểm đặc biệt nhất của thiết kế dự án 20380 – 20385 là hệ thống vũ khí khí tài 3 trong 1. Tàu có thể hiệp đồng tác chiến rất hiệu quả với khinh hạm Molnya 1241.8 do cùng được trang bị hệ thống tên lửa chống tàu Kh-35 với hai bệ phóng 8 ống phóng tên lửa với tầm bắn 130 km (Việt Nam đã có trong trang bị loại tàu này và đang đóng thêm 6-10 chiếc khác theo giấy phép của Nga). Riêng dự án 20385 được trang bị hệ thống tên lửa chống tàu 2 x 4 ống phóng thẳng đứng UKSK (được sử dụng rộng rãi trên các chiến hạm hiện đại) "Caliber-NK" còn được gọi là Club – NK với các tên lửa chống tàu 3М-54E/3М-54E1, là những tên lửa được trang bị cho các tàu ngầm lớp Kilo 06361. Ngoài ra, tàu được trang bị 2 tổ hợp 4 ống phóng ngư lôi 330 mm loại ngư lôi "Paket-NK"

Đặc trưng của dự án 20380 – 20385 là hệ thống vũ khí phòng không, bao gồm cả vũ khí tầm xa - trung, tầm gần và cận gần. Tàu được lắp đặt hệ thống tên lửa phòng không Redut với 3x 4 bệ phóng thẳng đứng tên lửa 3K96 "Redut" – Phiên bản nâng cấp của S-300 PhM. ( cơ số đạn là 12 tên lửa tầm xa 9M96E2 hoặc 48 tên lửa phòng không tầm gần 9M100 hoặc biên chế hỗn hợp – tầm xa, tầm trung và tầm gần) với 32 tên lửa vác vai Igla. Dự án 20835 được trang bị đến 4 x 4 tổ hợp phóng tên lửa 3K96 “Redut” với số lượng tên lửa lên tới 16 tên lửa 9M96E2 hoặc 64 tên lửa 9M100.

Tên lửa 9M96E2 có tầm bắn lên đến 150 km, tên lửa 9M100 có tầm bắn 10 – 15 km. Ngoài ra, tàu còn được trang bị thêm 2 tổ hợp súng phòng không tự động AK 630M cỡ nòng 30 mm, cơ số 2 x 3000 viên đạn với hệ thống điều khiển bắn quang điện tử SP-521 'Rakurs". Một khả năng tăng cường hệ thống phòng không trong tác chiến độc lập là tàu được lắp hệ thống điều khiển hỏa lực MSA "Puma-02".

Chiến hạm đa nhiệm phòng không 20380.

Khí tài trinh sát, điều khiển hỏa lực của 20380 – 20385 cũng rất hiện đại: Hệ thống điều hành tác chiến "Sigma-20380". Đài radar "Furke-E" tọa độ 3D dải tần E sử dụng để phát hiện, nhận dạng, theo dõi và chỉ thị mục tiêu (bao gồm các mục tiêu đường không và đường biển, mục tiêu có kích thước nhỏ và độ phản xạ hiệu dụng thấp), chỉ thị mục tiêu nguy hiểm cho hệ thống phòng không, tầm xa phát hiện mục tiêu có độ phản xạ hiệu dụng lớn hơn 1 m2 là 150 km, tầm xa phát hiện tên lửa bay trên mặt nước biển 5m, độ phản xạ hiệu dụng 0,02 m2 là 12 – 14 km. Radar chỉ thị mục tiêu và dẫn đường tên lửa chống tàu "Monument - A". Khí tài quang điện tử radar 5P-10 "Puma 02" chỉ thị mục tiêu pháo hạm. Trong đó, hệ thống điều hành tác chiến Sirma – 20380 và tổ hợp radar “Furke – E” đóng vai trò quyết định trong phòng không, phòng thủ tên lửa.

Là kỳ hạm trong cụm chiến hạm phòng không cơ động. Tàu có nhiệm vụ đồng bộ hóa lực lượng phòng không trong cụm, đảm bảo khả năng phòng thủ trước những đòn tấn công ồ ạt bằng tên lửa hành trình của đối phương. Để thực hiện được nhiệm vụ này, trên thực tế các chiến hạm có trong đội hình cần tăng cường năng lực phòng không bằng các tổ hợp vũ khí có khả năng tự động hóa trong phát hiện mục tiêu, chỉ thị mục tiêu và khai hỏa, kết hợp giữa tên lửa tầm gần và súng tự động tốc độ cao.

(còn nữa)

Theo Trịnh Thái Bằng

Tiền phong